آیا شوخ طبعی ترجمه پذیر است؟

خنده-ترجمه 4

بسیاری از مجلات طنز و شوخی، داستان‌های خنده دار یا ویدیوها و فیلم‌ها، موقعیت‌هایی را توصیف می‌کنند که خندیدن به آن‌ها اجتناب‌ناپذیر است. همه خندیدن را دوست دارند چون لحظه‌ای مملو از شادی را تجربه می‌کنند. پس طبیعی است تا بخواهیم این لحظات خنده‌دار را با دیگران قسمت کنیم. آیا ترجمه طنز شدنی است؟

کمی ساده‌لوحانه است که باور کنیم یک متن طنز را می‌توان به‌آسانی به هر زبان ترجمه کرد، و توقع داشت که تأثیر یکسانی در فرهنگ دیگر داشته باشد. شوخ طبعی همگانی است، مگر نه؟ اگر چیزی خنده‌دار است، برای همه خنده دار است، بدون توجه به زبانی که در آن بیان می‌شود. اما در حقیقت، ترجمه‌ جوک، طنز و داستان‌های سرگرم‌کننده چالش بزرگی برای مترجمان است. این امر صرفاً یک ترجمه ساده نیست بلکه یک روند بومی سازی چالش‌برانگیز است.

دلیل دشواری ترجمه طنز

دلایل مختلفی وجود دارد که چرا یک متن طنز جذابیت خود را پس از ترجمه از دست می‌دهد. ممکن است کاملاً ناموفق باشد یا در بدترین حالت برای خواننده توهین‌آمیز باشد. دلیل این است که بسیاری از جوک‌ها و طنزها بر اساس جناس و قافیه هستند، چیزهایی که در ترجمه ناپدید می‌شوند. بسیاری از مترجمان این کار را غیرممکن می‌دانند. همچنین جوک و طنز مملو از موضوعات اجتماعی و فرهنگی متعلق به یک منطقه خاص هستند. یک مثال آشکار می‌تواند این باشد که در برخی از کشورها، بعضی از حیوانات به‌عنوان خدایان پرستش می‌شوند و در کشوری دیگر، همان حیوانات به‌عنوان غذا مصرف می‌شوند. آیا جایگاه گاو در ایران و هند یکی است؟

این دقیقاً همان چیزی است که آن را بومی سازی می‌نامیم. یعنی نه‌تنها درک مفهوم جوک و طنز، بلکه تطبیق آن با یک فرهنگ متفاوت، به‌منظور دستیابی به تأثیری یکسان در فرهنگ مقصد. مطمئناً باید کلمات، شخصیت‌ها  و موقعیت را در جوک و طنز تغییر دهیم و شاید برخی از تکه‌های آن را حذف یا جایگزین کنیم. بنابراین مترجم باید آزادی لازم را داشته باشد تا بتواند جوک و طنز را برای فرهنگ‌های مختلف خنده دار کند.

البته مواردی نیز وجود دارند که در آن‌ها متن دارای نوعی طنز ترجمه پذیر است که نیازی به تغییر ندارد، اما به‌طورکلی، مترجم باید آمادگی این را داشته باشد تا اجازه دگرگونی در جوک و طنز را بدهد تا در فرهنگی دیگر خنده دار باشد.

برای مشاوره قبل از سفارش با ما تماس بگیرید. مترجمان ارشد آماده یاری رساندن به شما هستند.

contact-us

Share:

ارسال یک پاسخ